|
روزنامه ایران: شنبه 19 دی 1388 / سید جواد میرخلیلی
روز نوزدهم دىماه سال 1356، يكى از مقاطع مهم تاريخ سياسى ملت ایران به شمار میرود که خاطره يكى از مهمترين روزها در تاريخ انقلاب اسلامى را در اذهان، زنده مىكند؛ خاطرهاى كه به تعبیر مقام معظم رهبری، هم تبيينكننده سمت و سوى اصلى انقلاب، و هم روشنگر نقش مردم شريف شهر مقدس قم است. در چنين روزى بود كه مردم قم، اولين حركت بزرگ مردمى بر ضد دستگاه فاسد و وابسته و ضد دين را، به راه انداختند. و براى دفاع از امام بزرگوار، در مقابل وابستگان به استكبار، سينه خود را سپر ساختند و جمعى از بهترين جوانانشان در راه خدا شهيد شدند. و اين سر آغازى بود براى حركت عظيم ملت ايران در سالهای بعد.
در این روز که به تعبیر بسیاری از تحلیلگران، بنیان اصلی انقلاب تاریخی ملت ایران در سال 57 به شمار میرفت، مردم شهر مقدس قم به دنبال اهانت رژیم پهلوی به حضرت امام خمینی(ره) به خیابانها آمدند و اعتراض خود را نسبت به این حرکت توهینآمیز رژیم نشان دادند.
قضیه از این قرار بود که رژیم پهلوی در سالروز واقعه كشف حجاب- كه در روز 17دي ماه سال 1314 توسط رضا شاه انجام شده بود- مقاله اي با امضاي مستعار احمد رشيدي مطلق در روزنامه اطلاعات چاپ کرد كه در آن به امام خمینی(ره) توهین شده بود و هدف از انتشار آن نیز اين بود كه بيحجابي، فضليت و حجاب، كهنهپرستي و ارتجاع، معرفي و در برابر نیروهای مسلمان، قدرتنمايي شود و با توهین به شخصيت امام، چهره ایشان را به عنوان رهبری نهضت، مخدوش و تخریب کنند؛ چنانکه سفير وقت انگليس در تهران( آنتوني پارسونز)، در كتاب غرور و سقوط، از توطئه هتك امام توسط رژیم پهلوی، پرده بر ميدارد و به صراحت ميگويد: «در اوايل ژانويه تصميم گرفته شد كه براي بياعتبار كردن [امام] خميني مطالبي عليه او
منتشر شود».
بعد از انتشار این مطلب توهین آمیز در روز 17 دی 1356، اولين واكنش ها در شهر قم آغاز شد. مدرسين حوزه علميه قم، دروس حوزه را در روز 18 دي تعطيل اعلام كردند و طلاب با تشكيل اجتماع بزرگي، تظاهرات خود را به سوي منازل مراجع آغاز كردند و تعدادي از علما و مراجع قم در سخنرانيهاي خود، به حمايت از امام(ره) و محكوميت اهانت به ساحت ايشان پرداختند. بازاريان قم نیز با تأسی به روحانیون و با مشاهده حركت حوزه علميه، تصميم به تعطيلي مغازه هاي خود در 19 دي گرفتند. در این روز، ساواك و شهرباني به كمك نيروهاي كمكي از تهران وارد شده و در حوالي مدارس علميه متمركز شدند. اقشار مختلف مردم نیز با راهپيمايي به سوي منازل بزرگان حوزه، رفته رفته خروشانتر مي شدند. نيروهاي رژيم با مشاهده حركت عظيم مردم تصميم به حمله گرفتند و تيراندازي شروع شد و در این روز، عده زیادی از طلاب و مردم قم به شهادت رسیده و یا مجروح شدند. همین حرکت رژیم موجب شد که در شهرهای دیگر ایران همچون تبریز و ... مراسمی به منظور بزرگداشت چهلم شهدای قم برگزار شود و همین مراسم، زمینههای پیدایی انقلاب شکوه مند اسلامی را در سال 1357 فراهم ساخت.
رهبر معظم انقلاب در تحلیل این حادثه بر آنند که: در ماجراي نوزدهم ديماه و حوادثي كه به مناسبت برگزاري چهلمها به صورت افزاينده و پيدرپي بهوجود آمد، نكته اساسي اين بود كه مردم متدين و آماده فداكاري، بر دستگاهي كه از لحاظ قدرت مادي، هيچ كم و كسر نداشت، طوري پيروز شدند كه هم آن دستگاه گيج ماند، هم همه محاسبهگران سياسي و طراحان سياستهاي عالم، گيج و مبهوت ماندند؛ يعني مثل طوفاني، نظامي را كه مردم متدين و فداكار با آن مقابل شدند، در نورديد(ديدار مقام معظم رهبری با فضلا، طلاب و اقشار مختلف مردم قم، به مناسبت سالگرد قيام نوزدهم ديماه در سال 1369).
ایشان همچنین در دیدار مردم قم با ایشان در 19 دیماه سال 1387 در تبیین اهمیت این مسئله و پی آمدهای بعدی آن فرمودند: مسئله نوزدهم دى، صرفاً يك حادثه تاريخىِ گذرا نيست. اهميت اين حادثه از آنجاست كه بخشى از ملت ايران- كه مردم عزيز قم بودند- حادثهاى را پيش از وقوع آن حس كردند. حس بيدارى و هوشيارى اين مردم به كمك آنها آمد، تا يك جريان عظيمى را در كشور شروع كنند. قضيه اهانت به امام بزرگوار در يك روزنامه و به قلم يك مزدور دربار طاغوت، از نظر خيلى از مردم سطحىنگر و ظاهربين آن روز چندان اهميتى نداشت؛ عمق اين قضيه و بخش پنهانى اين توطئه را احساس نميكردند؛ درك نميكردند. وقتى يك توطئهاى را انسان احساس نكند، طبعاً عكسالعملى هم در مقابل آن نشان نميدهد. اما به تعبیر ایشان، مردم قم و جوانان قم، احساس كردند؛ درك كردند؛ اهميت حادثه را فهميدند. ایشان در ادامه، در تبیین اهمیت حرکت مردمی قم در آن برهه از تاریخ، خطاب به مردم شهر مقدس قم میفرمایند: اگر شما قمىها آن دركى را كه آن روز پيدا كرديد، پيدا نميكرديد، به خيابانها نمىآمديد، دفاع نميكرديد، شهيد نميداديد و آن رسوائىِ بىنظير را براى دستگاه طاغوت به وجود نمىآورديد، معلوم نبود جريان مبارزات به اين شكلى كه اتفاق افتاد، اتفاق بيفتد و ادامه پيدا كند. به تعبیر ایشان، نقطه شروع، خيلى مهم است. و نقطه شروع، يك چيز تصادفى نيست، بلکه ناشى از فهمكردن و درككردن يك حادثهاى است كه بسيارى از ابعاد آن پوشيده است؛ از چشمها پنهان است. اين هنر را حادثه نوزده دى قم داشت و نشان داد كه اين درك صحيح را از قضيهاى كه پيش آمده بود، دارد؛ توطئه را ميفهمد؛ ميداند كه پشت سر اين مقالهاى كه عليه امام(رضوان اللَّه تعالى عليه) در روزنامه درج شده است، چه چيزهائى بايد اتفاق بيفتد و اتفاق مىافتد. چون توطئه را فهميد، وادار به عكسالعمل شد.
بنابراین، میتوان اینگونه نتیجهگیری کرد همانطور که در هر حادثه و رویدادی، درسها و عبرتهایی نهفته است، قیام خونین مردم شهر مقدس قم در روز 19 دیماه سال 1356، نیز حاوی درسها و عبرتهایی بود که از جمله مهمترین آنها، درس زمانشناسی و درک موقعیت خطیر حرکت با بصیرت مردم در دفاع از رهبری و ولایت بود که بعدها آثار و پیآمدهای خود را در پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی نشان داد.
 نقل قول این متن | تعداد مشاهده :216 | چاپ
|
