این نوشتار بنده در روز سه شنبه 29 اردیبهشت 88 در روزنامه همشهری چاپ شده است.

اشاره: اكثر صاحب‌نظران حوزه‌هاي مختلف فكري، علاقه و توجه به فلسفه سياسي و مباحث مرتبط با آن را از مهم‌ترين دغدغه‌هاي نسل كنوني خوانده‌اند؛  شاهد اين امر، ترجمه و نگارش كتاب‌ها و برگزاري همايش‌ها و نشست‌هاي متعدد در اين حوزه است؛ به گونه‌اي كه اگر در اين زمينه آمار گرفته شود و با يك دهه قبل مقايسه شود، متوجه اين امر خواهيم شد. در اين ميان، اما علاقه‌مندي به فلسفه سياسي اسلامي جايگاه خود را به‌تدريج يافته است؛ به گونه‌اي كه هر از چندگاهي شاهد چاپ كتابي درباره فلسفه سياسي انديشمندان اسلامي هستيم.

 مطلب حاضر، متن سخنراني دكتر شريف لك‌زايي است كه از پي مي‌خوانيم.

امروزه بحث از فلسفه سياسي، موضوعي مرتبط با شرايط جامعه معاصر ايران است كه به اقتضاي اين شرايط، برخي از صاحب‌نظران در اين خصوص سخن گفته‌اند. در اين ميان، عده‌اي به امتناع فلسفه سياسي در فضاي فرهنگي ايران، باور دارند و گروهي بر اين باورند كه طي دوره‌اي، نطفه‌هايي از فلسفه سياسي در ايران منعقد شده اما به‌سرعت رو به زوال نهاده است.

در اين نگاه اخير، دوري و نزديكي به فلسفه سياسي يونان، ملاك و معيار امتناع و امكان فلسفه سياسي اسلامي و بومي است؛ از اين‌ رو هر قدر مباحثات سياسي در ايران به فلسفه يونان نزديك باشد، فلسفي شمرده مي‌شود و هر اندازه از آن دور شود، از فلسفه فاصله گرفته است. از اين ‌رو فلسفه در حكمت متعاليه كه با صدرالمتالهين آغاز مي‌شود، اوج زوال

اولين نظر را شما بدهيد | نقل قول این متن | تعداد مشاهده :236 | چاپ | ادامه مطلب...

انا لله و انا الیه راجعون

روح ملکوتی اُسوه عارفان، عالم ربانی، فقیه صمدانی و مرجع تقلید شیعیان جهان حضرت آية الله العظمی محمد تقی بهجت« رحمة الله علیه » به ملکوت اعلی پیوست، این مصیبت عظمی را به ولی الله الاعظم « عجل الله تعالی فرجه الشریف »  و عموم شیعیان جهان تسلیت عرض می کنیم. به همین مناسبت، 23 حکایت زیبا و خواندنی و آموزنده از ایشان، همچنین 11 دستورالعمل مفید از این فقیه عارف برای شما نقل می کنیم. امید که همه ما ادامه دهندگان راه روشن و مستقیم این مردان خدا باشیم. التماس دعا

1.  ارزش نماز اول وقت

آقای مصباح می گوید: آیت الله بهجت از مرحوم آقای قاضی (ره) نقل می کردند که ایشان می فرمود:
« اگر کسی نماز واجبش را اول وقت بخواند و به مقامات عالیه نرسد مرا لعن کند! و یا فرمودند: به صورت من تف بیندازد. »
اول وقت سرّعظیمی است « حافظوا علی الصلوات: در انجام نمازها کوشا باشید. »
خود یک نکته ای است غیر از « أقیموا الصلوة: و نماز را بپا دارید. »
و همچنین که نماز گزار اهتمام داشته باشد و مقید باشد که نماز را اول وقت بخواند فی حدّ نفسه آثار زیادی دارد، هر چند حضور قلب هم نباشد. »
 

2. زنده نگه داشتن سنت

حجة السلام والمسلمین قدس، یکی از شاگردان آیت الله بهجت می گوید:
« آقا همیشه سفارش می کردند برای احیای شریعت نگذارید سنتها فراموش شود وعرفیات یا بدعتها جای آن را بگیرد.
روزی فرمودند:
« مرحوم حاج شیخ مرتضی طالقانی ( ازاستادان اخلاق و علمای بزرگ نجف، که استاد اخلاق آقا نیز بوده است ) همراه با عده ای از علما از جمله آیت الله العظمی خوئی به افطار دعوت بودند، وقتی غذا آماده می شود و همگی سر سفره می نشینند حاج شیخ مرتضی طالقانی می فرماید: نمک در سفره نیست و اقدام به تناول غذا نمی کنند. با اینکه بین مجلس

اولين نظر را شما بدهيد | نقل قول این متن | تعداد مشاهده :291 | چاپ | ادامه مطلب...

نظرات (20) | نقل قول این متن | تعداد مشاهده :2025 | چاپ | ادامه مطلب...

این نوشتار بنده به مناسبت روز تولد خواجه نصیرالدین طوسی در روز چهارشنبه 16 اردیبهشت ماه 1388 در روزنامه جام جم چاپ شده است. لازم به ذکر است که برای خواجه نصیر، سه نقل قول در رابطه با تولدشان وجود دارد. در این جا ما مناسبت 11 جمادی الاول سال 597 هجری قمری را در نظر گرفته ایم. برای این بحث، دوست عزیز و فاضل مدقق و فرهیخته ام، جناب دکتر مرتضی یوسفی راد را انتخاب کردم. با هم می خوانیم.

 اشاره: خواجه نصیرالدین طوسی از جمله فیلسوفانی است که در سده ششم و هفتم هجری زندگی می کرد. در این دوران، ایران از فضای فکری و عقیدتی و فضای سیاسی اجتماعی خاصی برخوردار است. در چنین فضایی، تعقلات و تأملات فلسفی، بسیار کمرنگ گشته و ظاهرگرایی و افکار اشعری گری تقویت می شود. خواجه طوسی، چنین فضایی را درک کرده و با ارائه اندیشه سیاسی خود به مقابله با آن بر می آید. این نوشتار که حاصل مباحثه بنده با دکتر مرتضی یوسفی راد، عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی و نویسنده کتاب اندیشه سیاسی خواجه نصیرالدین طوسی است، در پی پرداختن به این موضوعات اساسی است که خواجه نصیرالدین طوسی در چنین شرایطی چه نوع اندیشه سیاسی را ارائه می دهد و نیز این که اندیشه سیاسی وی از چه شرایط زبان شناسانه و ایدئولوژیکی و سیاسی- اجتماعی برخوردار است. نتیجه این بحث ما، این است که خواجه طوسی در چنین شرایطی به ارائه نظریه امامت در دستگاه فلسفی خود بر می آید تا بدین وسیله به تغییر وضعیت هنجاری و ایدئولوژیک و وضعیت سیاسی- اجتماعی زمانه خود بر آید. بنابراین در این نوشتار، شما شاهد بررسی نظریه امامت خواجه نصیرالدین طوسی در قالب زمینه های ایدئولوژیکی و سیاسی اجتماعی خواهید بود. با هم این نوشتار را که به مناسبت روز تولد خواجه نصیرالدین طوسی(11 جمادی الاول سال 597 هجری قمری) نوشته شده است، مرور می کنیم.

 میرخلیلی، پژوهشگر اندیشه سیاسی در اسلام و شرق باستان: برای تبیین بحث، ما باید جست و جو کنیم که چه نوع زمینه های ایدئولوژیکی و زمینه های سیاسی اجتماعی در دوره ای که خواجه نصیرالدین طوسی زندگی می کند، بر فضای فکری او حاکم است. و در واقع، اگر بتوانیم در این بحث، پی به این نکته ببریم که این زمینه ها مولّد چه نوع نیازها و دغدغه هایی برای خواجه طوسی است که او را به آن سوق می دهد که اندیشه سیاسی خود را در نظریه امامت با تبیین فلسفی از آن ارائه دهد، خیلی می توانیم به مراد خودمان نزدیک شویم. همچنین اگر بتوانیم به این مسئله بپردازیم که چرا خواجه نصیر، مسئله امامت را که از اصول اساسی تفکر شیعی است، از چنگ متکلمین رها کرده و ضرورت و شأن و جایگاه

نظرات (1) | نقل قول این متن | تعداد مشاهده :288 | چاپ | ادامه مطلب...

این مقاله بنده به مناسبت شهادت استاد فرزانه و عالم زمان شناس، حضرت علامه آیت الله شهید مرتضی مطهری، در روزنامه جام جم امروز یکشنبه 13 اردیبهشت ماه 88 چاپ شده است.

اشاره: بررسي آرا و انديشه های علامه شهيد مرتضی مطهري و تأثیر آن در شکل گيري مباني فکري انقلاب اسلامي و همچنین تجليل از شخصيت کم نظير ايشان، هم مورد نياز جوامع اسلامي و هم اداي بخشي از وظيفه حق شناسي نسبت به انديشمندان و فرزانگان انقلاب اسلامي است. در این نوشتار که به مناسبت روز 12 اردیبهشت ماه، سالروز بزرگداشت ایشان نگاشته شده است، به دیدگاه ها و نظرات مقام معظم رهبری پیرامون ایشان می پردازیم.

پیش از پرداختن به دیدگاه های مقام معظم رهبری در مورد استاد مطهری، اجمالاً نگاهی به زندگی این انسان کامل و فرزانه می افکنیم.

شهید مرتضی مطهری در 13 بهمن 1298 هجري شمسي در شهر فريمان، در يک خانواده اصيل روحاني، دیده به جهان گشود. در سن دوازده سالگي به حوزه علميه مشهد، عزيمت نموده و به تحصيل مقدمات علوم اسلامي اشتغال مي ورزد. در سال 1316 علي رغم مبارزه شديد رضاخان با روحانيت و علي رغم مخالفت دوستان و نزديکان، براي تکميل تحصيلات خود، عازم حوزه علميه قم مي شود. در دوره اقامت پانزده ساله خود در قم از محضر اساتیدی چون آيت الله العظمي بروجردي (در فقه و اصول) و حضرت امام خميني ( به مدت 12 سال در فلسفه ملاصدرا و عرفان و اخلاق و اصول) و علامه سيد محمد حسين طباطبائي (در فلسفه: الهيات شفاي بوعلي و دروس ديگر) بهره مي گيرد. وي در مدت اقامت خود در قم، علاوه بر تحصيل علم، در امور اجتماعي و سياسي نيز مشارکت داشته است. در سال 1331 در حالي که از مدرّسين معروف و از اميدهاي آينده حوزه به شمار مي رود، به تهران مهاجرت مي کند. در تهران به تدريس در مدرسه مروي و تأليف و سخنراني هاي تحقيقي مي پردازد. در سال 1334 اولين جلسه تفسير انجمن اسلامي دانشجويان، توسط استاد مطهري تشکيل مي گردد. در همان سال، تدريس خود در دانشکده الهيات و معارف اسلامي دانشگاه تهران را آغاز مي کند. در سال هاي 1337 و 1338 که انجمن اسلامي پزشکان تشکيل مي شود، استاد مطهري از

نظرات (2) | نقل قول این متن | تعداد مشاهده :388 | چاپ | ادامه مطلب...

این نوشتار، گفت و گوی برادر ارجمندم، سید علی اصغر میرخلیلی، کارشناس ارشد جامعه شناسی است که در روز شنبه 12 اردیبهشت 88 به مناسبت شهادت استاد مطهری در روزنامه جام جم چاپ شده است.

اشاره: بدون شک، علامه شهید مرتضی مطهری در اغلب مسائل فکری که در زمان خود وارد شدند، دارای نظرات و دیدگاه­های عمیقی بودند که حاصل تحقیقات و پژوهش­های خستگی ناپذیر ایشان بود. از جمله بحث­هایی که می­توان در اندیشه شهید مطهری پی گرفت، بحث از نسبت اخلاق و آزادي می­باشد که این بحث را مي‌توان از منظرهاي مختلف معرفت‌شناختي دنبال کرد. از اين رو پرسش‌هاي متنوع و متكثري پيش رو قرار می­گیرد و از هر زاويه،‌ بحث­های مختلفی مطرح می­شود. سالروز بزرگ­داشت این عالم فرزانه، بهانه­ای شد تا برای گفت و گو پیرامون همین موضوع به سراغ دکتر شریف لک­زایی، عضو هیئت علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی برویم و با ایشان در این باب مصاحبه کنیم. این نوشتار، حاصل گفت و گوی ما با ایشان است.

*. با تشکر از وقتی که در اختیار ما قرار دادید، لطفاً برای خوانندگان ما بفرمایید که اساساً چه نوع رابطه ای میان اخلاق و آزادی در اندیشه سیاسی شهید مطهری وجود دارد؟

به نظر می­رسد به رغم آنچه در رابطه اخلاق و سياست در نزد پاره­ای از متفکران مسلمان مشهور شده که اخلاق بر سياست، مقدم است و به همين نسبت، اين بحث به رابطه اخلاق و آزادي نيز كشيده شده و اخلاق، مقدم بر آزادي فرض مي‌شود، باید عرض کنم بنابر مطالعات پراکنده­ای که در آثار استاد مطهري داشته­ام، این آزادي است که به لحاظ رتبي و زماني، مقدم بر اخلاق است. از اين رو براي چيدن ميوه‌هاي اخلاقي و رشد

اولين نظر را شما بدهيد | نقل قول این متن | تعداد مشاهده :219 | چاپ | ادامه مطلب...

این مقاله بنده در روز تولد حضرت زینب(س)؛ پنج شنبه 10 اردیبهشت ماه 1388در روزنامه جام جم چاپ شده است.

اشاره: یکی از بزرگ ترین زنان اهل بیت علیهم السلام، از لحاظ حسب و نسب و از مهم ترین بانوان طاهره که دارای روحی بزرگ و مقام تقوا و آیینه تمام نمای رسالت و ولایت بوده، حضرت زینب(س) دخت علی بن ابی طالب(ع) و حضرت فاطمه زهرا(س) می باشد که در دامان رسالت و امامت رشد یافته بود. زینب(س)، مجسمه شجاعت، شهامت، صبر و ایثار بود که خوانش زندگی، فضائل و خصائل اخلاقی اش می تواند چراغ راه نسل کنونی و آیندگان باشد. این نوشتار به مناسبت تولد این بانوی بابرکت در پنجم جمادی الاول و همچنین روز پرستار، تقدیم شما خوانندگان عزیز می گردد.

حضرت زينب(س)، سومین فرزند مهد ولایت، در روز پنجم جمادى الاول سال پنجم یا ششم ه.ق در شهر مدينه منوره به دنیا آمد. وقتی او را نزد پیامبر(ص) آوردند، حضرت پس از تبريك و تهنيت، و ابراز خوشحالی، نام وی را زينب گذاشت؛ یعنی زینت پدر. آن گاه فرمود: «به همه امت وصيت مى كنم كه احترام اين دختر را نگه دارند كه او همانند خديجه كبرى است.»؛ یعنی همان گونه كه فداكاري هاي خديجه در پيشبرد اهداف پيامبر و اسلام، بسيار ثمربخش بود، ايثار، صبر و استقامت زينب در راه خدا نيز در بقا و جاودانگي اسلام از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. در نقل دیگری وارد شده که ایشان وقتی، این نوزاد را در آغوش گرفتند، فرمودند: يا بضعتي و قره عيني اِنّ من بكى عليها و على مَصائِبها يكون ثوابُه كثواب من

اولين نظر را شما بدهيد | نقل قول این متن | تعداد مشاهده :240 | چاپ | ادامه مطلب...

 این نوشتار بنده، امروز(چهارشنبه 9 اردیبهشت ماه 88) در روزنامه جام جم چاپ شده است.

اشاره: یکی از موضوعاتی که در سال های اخیر، باعث بحث های فراوانی در حوزه فقه شده است، مسئله شبیه سازی است که فقهای شیعه را نیز به واکنش و اظهار نظر در این مورد واداشته است. مؤسسه فرهنگی- پژوهشی فهیم که هر هفته به سراغ یک بحث علمی و نظریه پردازی در حوزه های مختلف روز می رود، بحث هفته اول اردیبهشت ماه خود را به مناسبت تحولات اخیر در حوزه شبیه سازی به شبیه سازی از منظر فقهی و به ویژه فقهای شیعه اختصاص داد و حجت الاسلام و المسلمین احمد مبلغی، رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی که مقالات متعددی هم در این رابطه دارند، را برای بیان دیدگاه های فقهی خود راجع به این موضوع دعوت کرد. این نوشتار، ماحصل بحث های این استاد حوزه علمیه قم در ارتباط با بحث فقهی شبیه سازی است که تقدیم شما خوانندگان ارجمند صفحه اندیشه روزنامه جام جم می شود. با تشکر از دوست عزیز و بزرگوارم جناب آقای مبلغی که متن را پیش از چاپ دیدند، و آن را پروراندند و علمی تر کردند.

 موضوع شبیه سازی از اهمیت خاصی برخوردار است؛ به ویژه از آن جهت که هنوز توجه علمیِ جامع، عمیق و درخوری نسبت به آن صورت نگرفته است.

آن چه بر اهمیت این بحث می افزاید، ويژگي های این موضوع است که عبارتند از :    

الف. برخورداری از ابعاد آینده پژوهانه؛ موضوعاتی از این دست از اهمیت برخوردارند.

ب. جدی بودن احتمال وقوع آن؛ ممکن است در جهان، شرائطی پیش آید که در آن این موضوع پا به عرصه عینیت بگذارد و لباس واقعیت بپوشد.

ج. چند لایگی و حساس بودن موضوع؛ شبيه سازی، موضوعی از نظر اجتماعی پر مساله، از نظر حقوقی پر دغدغه و از نظر انسانی، خطیر و

نظرات (1) | نقل قول این متن | تعداد مشاهده :332 | چاپ | ادامه مطلب...