این نوشتار بنده در روز دوشنبه دوم شهریور 1388 در روزنامه قدس چاپ شد.

ابوعبدا... محمد بن محمد بن نعمان حارثي بغدادي، معروف به شيخ مفيد و يا ابن معلم در سال 336 هجري قمري و به قول ديگري در سال 338 هجري قمري در عکبرا به دنيا آمد و در محضر پدر بزرگوارش(که به معلم معروف بود و به واسطه همين به شيخ مفيد، ابن معلم مي گويند) تربيت و پرورش يافت. شيخ مفيد بعد از اتمام تحصيلات مقدماتي براي ادامه تحصيل توسط پدرش به شهر بغداد برده شد تا در آن جا از محضر اساتيد صاحب نامي که مشغول تدريس و شاگردپروري بودند، کسب فيض نمايد.
براي پرداختن به انديشه سياسي اجتماعي هر انديشمند و يا متفکري، لازم است زمانه و اوضاعي که آن متفکر در آن مي زيسته است، به دقت مورد واکاوي و تحليل قرار گيرد؛ چرا که انديشه ها در دل زمانه و در پاسخ به بحرانهاي موجود در زمان و مکان يک جامعه به وجود مي آيند. بدين منظور در سالروز بزرگداشت ابن معلم و براي پرداختن به انديشه سياسي شيخ مفيد- که به جرأت مي توان اذعان کرد که اولين و مهمترين نايب عامي بود که بعد از آغاز عصر غيبت کبري، به انديشه ورزي در آن مقطع پرداخت- لازم است تا با زندگي و زمانه سياسي اجتماعي او آشنا شويم تا به درک صحيحي از انديشه هاي وي و بستر شکل گيري و تکوين آن انديشه ها دست يابيم.
* عصر شيخ مفيد
عصر شيخ مفيد، همزمان با ضعف دولت عباسيان و زوال دولت آنها بود. در اين دوره، نظام ملوک الطوايفي، حاکم بود. همچنين آل بويه، زمام امور را در بغداد در دست گرفته بودند. عظمت و بزرگي شيخ مفيد در اين شهر بدان جا رسيد که هيچ کس ديگري همسان وي نبود و او به تنهايي در عالم علم و فقاهت، تشنگان معرفت و علم اندوزي را سيراب مي کرد.
وي به سبب توجه عضدالدوله، جلالتي عظيم يافت؛ به گونه اي که عضدالدوله در خانه شيخ، او را زيارت مي کرد. به همين سان، فرمانروايان اطراف و اکناف نيز به وي توجه و عنايت فراوان داشتند، اما با وجود اين عظمت شيخ، حکام زمانه، دو مرتبه (در سالهاي 393 و 398 هجري قمري)، وي را به سبب سرکوبي فتنه هاي طايفه اي و تشنجات مذهبي مجبور به تبعيد

اولين نظر را شما بدهيد | نقل قول این متن | تعداد مشاهده :244 | چاپ | ادامه مطلب...

اولين نظر را شما بدهيد | نقل قول این متن | تعداد مشاهده :192 | چاپ | ادامه مطلب...

سيدعلي ميرخليلي نماينده مردم ميناب در مجلس شورای اسلامی به عنوان موافق وزير پيشنهادي راه و ترابري سخن مي گفت، اظهار داشت: ما بايد در اظهار نظرها و مخالفت‌هايي كه داريم مسائل شرعي را رعايت كنيم.
وي با بيان اينكه خوشحالم از بهبهاني دفاع مي‌كنم خاطرنشان كرد:‌ آنچه براي ما مهم است شناخت وظايف است كه پايه انجام وظيفه مي‌باشد، وظايف و تكاليف را ابتدا بايد شناخت سپس به آنها عمل كرد و در ضمن عمل هم بايد دوسويه و متقابل باشد.
ميرخليلي با بيان اينكه بهبهاني بايد شكرگزار مجلس باشد كه به او اعتماد مي‌كند، اظهار داشت: اگر يك استاد دانشگاه بخواهد به موقع به كلاس برسد، اگر با فاصله گاهي تا 500 كيلومتر از مركز استان يك آمبولانس حامل بيمار بخواهد به موقع به بيمارستان برسد و اگر يك خانواده در تعطيلات تابستاني به زيارت و مسافرت برود و به سلامت برگردد كشور بايد داراي يك شبكه درست حمل و نقل باشد.
وي افزود: پس براي سامان بخشيدن به اين امر حياتي به يك وزير باتجربه و كاركشته نياز است تا بتواند اين بار سنگين را بردارد و خدمات مطلوب ارائه دهد و تلفات و خسارات و نگراني‌ها را به حداقل برساند.
اين عضو كميسيون اجتماعي مجلس در ادامه خاطرنشان كرد: اين وزارتخانه با حفظ جان و مال مردم ارتباط مستقيم دارد و نداشتن دانش كار، تخصص مرتبط، قدرت و توان اجرا و فقدان تعهد و دلسوزي و نداشتن سوابق كاري مي‌تواند ضربه عظيمي به اين دستگاه پر عرض و طول وارد كند.
وي ادامه داد: قطعا دعاي مردم اين است كه وزيري انتخاب شود تا از عهده كار برآيد و مجلس به كسي راي مي‌دهد كه بار اين وزارتخانه را به مقصد برساند.
ميرخليلي خطاب به نمايندگان گفت:‌ به بهبهاني راي بدهيد تا تعهد دهد در كنار بهبود و توسعه حمل و نقل كشور نگاهي به روستائيان محروم كشور داشته باشد، بهبهاني دردشناس

اولين نظر را شما بدهيد | نقل قول این متن | تعداد مشاهده :249 | چاپ | ادامه مطلب...

به دليل بستر ديني جامعه ما، مطالعات دين‌پژوهي اهميت خاصي در كشور ما دارند، اما به نظر مي‌رسد وجوه خاصي از دين‌پژوهي در ايران مورد عنايت بيشتر قرار گرفته و به برخي از وجوه، اصلا توجه نشده است. مثلا در رشته فلسفه دين، كتاب‌ها و مقالات بسياري در معرفي مباحث اين رشته به چاپ رسيده و حتي برخي از اساتيد وطني در اين رشته به عنوان صاحب‌نظر مطرح شده‌اند، ولي از جامعه‌شناسي دين و روان‌شناسي دين تقريبا هيچ معرفي كاملي ارائه نشده است. بنابراين به نظر مي‌رسد ما نياز به تعريف مجددي از دين‌پژوهي و گستره مباحث و مسائل آن داريم. به همين مقصود نزد دكتر احد فرامرز قراملكي، استاد فلسفه اسلامي دانشكده الهيات دانشگاه تهران رفتيم. ايشان نقطه پيوند رشته‌هاي ذيل دين‌پژوهي را هر گونه مطالعه‌اي مي‌دانند كه درباره دين انجام شود. آنچه مي‌خوانيد مشروح اين مصاحبه است.

تعريف شما از دين‌پژوهي و رشته‌هايي كه ذيل آن مي‌گنجند چيست؟

هر گونه مطالعات نظام‌مند معطوف به دين را مي‌توان دين‌پژوهي تلقي كرد، طبيعتا با اين تعريف دين‌پژوهي گستره بسيار وسيعي پيدا ميكند و مي‌توان شاخه‌هايي كه در اين گستره وجود دارند را تقسيم‌‌بندي كرد. بر مبناي اين كه ما از دين چه تلقي‌اي داشته باشيم، دانش‌هاي دين‌پژوهي انواع مختلف پيدا مي‌كنند.

اگر دين را پيامي تلقي كنيم از جانب خدا، آن وقت مطالعات ديني به دانش‌هايي اطلاق مي‌شوند كه به اين سوال پاسخ مي‌دهند كه اين وحي چه مي‌گويد و چرا چنين مي‌گويد و در اينجا 3 شاخه عمده يافت مي‌شود به نام كلام، فقه و اخلاق و دانش‌هاي ابزاري كه به نحوي در خدمت اين سه گستره‌اند كه عبارتند از تفسير، حديث‌شناسي، علم درايه و حتي علم رجال و اما اگر تلقي شما از دين يك واقعيت ريشه‌دار در زندگي بشري باشد. در اين صورت مطالعاتي چون جامعه‌شناسي دين، روش‌شناسي دين، پديدارشناسي دين و تاريخ اديان، مطالعات تطبيقي دين و همچنين فلسفه دين پيدا مي‌شوند كه مي‌گويند بيشتر روش‌هاي فلسفه ديني پيشيني، منطقي و فلسفي است و بيشتر به تحليل‌هاي منطقي باورها و آموزه‌هاي

اولين نظر را شما بدهيد | نقل قول این متن | تعداد مشاهده :195 | چاپ | ادامه مطلب...

این نوشتار بنده در روز یک شنبه 25 مردادماه 1388در روزنامه قدس به چاپ رسید.

گروه فرهنگي- سيد جواد ميرخليلي: نشست فرهنگ و اصلاح الگوي مصرف با حضور جمعي از مسؤولان و پژوهشگران و علما و فضلاي حوزه علميه قم برگزار شد و موضوعاتي چون ارتباط الگوي مصرف با نظامهاي فرهنگي، سياسي و اقتصادي و رويکرد اصلي اصلاح الگوي مصرف در تغيير سبک زندگي مردم مطالبي مطرح شد.
دکتر ابراهيم شفيعي سروستاني، مدير پژوهش مرکز پژوهشهاي اسلامي صداوسيما، دکتر امير محمدخاني، مديرکل حوزه هنري سازمان تبليغات اسلامي و دکتر محمد سليمي، مدير گروه پژوهشهاي بنيادي مرکز پژوهشهاي اسلامي صداوسيما در اين نشست حضور داشتند و به بيان ديدگاههاي خويش پرداختند.
در اين نشست که به بهانه نامگذاري امسال از سوي مقام معظم رهبري به عنوان سال اصلاح الگوي مصرف برگزار شده بود، دکتر شفيعي سروستاني با اشاره به اين مطلب که رهبر معظم انقلاب از سالها پيش، يعني در حدود سال 1370 ضرورت پرداختن به اين بحث را مطرح کردند، گفت: اصلاح الگوي مصرف، ارتباط وثيقي با اصلاح نظام هاي فرهنگي، اقتصادي و سياسي يک جامعه دارد.

اولين نظر را شما بدهيد | نقل قول این متن | تعداد مشاهده :283 | چاپ | ادامه مطلب...

این نوشتار بنده در روز یک شنبه 21 تیرماه 1388 در روزنامه قدس به چاپ رسید.

گروه فرهنگي- سيد جواد ميرخليلي: نشست جايگاه روش شناسي هاي جديد در دين پژوهي به همت دفتر جنبش نرم افزاري پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي در سالن همايش اين پژوهشگاه برگزار شد.
در اين نشست، استادان مدعو برآن بودند تا به پاسخگويي اين سؤال بپردازند که «آيا روش شناسي هاي جديد، اين بضاعت را دارند که به کار مطالعات ديني بيايند و اگر جواب، آري است! چه ظرايفي دارد که به کار گرفته شود؟»
دکتر محمد سعيدي مهر و حجةالاسلام والمسلمين دکتر کياشمشکي با حضور در اين نشست علمي به اين پرسش پاسخ گفتند.
* روش شناسي واحدي در دين پژوهي نداريم
دکتر محمد سعيدي مهر گفت: ما در زمينه روش شناسي در حوزه دين پژوهي، مشکلات مبنايي زيادي داريم. اگر به صورت روشمند وارد علوم نشويم، سردرگم مي مانيم و نمي توانيم به نتيجه مورد نظر برسيم.

وي افزود: ارزش و اهميت روش شناسي براي همه روشن است، اما بحث اين است که امروزه، مسأله روش شناسي در مطالعات دين پژوهي با چالش هايي رو به رو است اولاً، ما با تنوع و تکثر روشها مواجه هستيم؛ ثانياً، نحوه به کارگيري عملي روشها در کارهاي پژوهشي ديني نيز از ديگر چالش هايي است که ما با آن رو به رو هستيم و ثالثاً، اينکه بر سر روشهاي خاص، اجماع و توافق، وجود ندارد.
سعيدي مهر تأکيد کرد: متأسفانه روش شناسي واحدي در دين پژوهي نداريم. در حال حاضر عده اي در برخي روشها مثل فلسفه علم و... مطالعاتي انجام داده اند و البته مي توان تنوع را در اين موارد مشاهده کرد.
دکتر سعيدي مهر گفت: اين گونه نيست که در غرب، همه مسايل روش شناختي به صورت کامل حل شده است، بلکه در آن جا نيز بحثهاي فراوان در ارتباط با روشهاي فعلي وجود دارد.
عضو هيأت علمي دانشگاه تربيت مدرس در جواب اين سؤال که چه روشهاي جديدي را مي توان در دين پژوهي استفاده کرد، گفت: دين پژوهي عنوان علم جديدي است که شاخه هايي

اولين نظر را شما بدهيد | نقل قول این متن | تعداد مشاهده :241 | چاپ | ادامه مطلب...

این گفت و گوی بنده در روز یکشنبه 28 تیرماه در روزنامه قدس چاپ شده است.

اولين نظر را شما بدهيد | نقل قول این متن | تعداد مشاهده :372 | چاپ | ادامه مطلب...

این نوشتار بنده در روز پنج شنبه 8 مرداد ماه 1388 در روزنامه قدس به چاپ رسید.

شيخ شهاب الدين سهروردي( 549 - 587 ه.ق)، فيلسوف مسلمان برجسته قرن ششم هجري قمري است که حکمت اشراقي وی نقش شگرفي در تکامل حکمت و فلسفه اسلامي داشته است. با توجه به اهميت بازخواني انديشه هاي متفکران مسلمان، در اين نوشتار که به مناسبت سالروز بزرگداشت اين حکيم مسلمان،تهيه شده است گوشه اي از زندگي اين حکيم فرزانه مورد بررسي قرار مي گيرد.
* زندگي و زمانه شيخ اشراق
قرن ششم هجري قمري همزمان با دوره زندگي سهروردي، جهان اسلام شاهد تحولات سياسي اجتماعي گسترده اي بود. گسترش قدرت سلجوقيان و درگيري هاي مذهبي در بلاد اسلامي از طرفي و جنگ هاي صليبي از سوي ديگر توان و قدرت دولت اسلامي را در اين دوران تضعيف کرده بود. اصفهان نيز که محل تحصيل سهروردي بود شاهد نزاع حنفيان و شافعيان بود، در چنين شرايط سخت، سهروردي با گرايش هاي اسماعيلي مشغول تحصيل علم و دانش است.
سهروردي پس از اتمام تحصيلات متداول آن زمان شروع به مسافرت در سرتاسر ايران کرد و با مشايخ صوفيه ملاقات مي کرد و از تعاليم آنان بهره مي گرفت. در يکي از اين مسافرت ها که از سوريه مي گذشت در حلب، ملک ظاهر پسر صلاح الدين ايوبي فرمانرواي مشهور مسلمانان را ملاقات مي کند و با خواهش او در قصر وي مي ماند.در اين بارگاه بود که مورد بي مهري مقامات مذهبي شهر قرار مي گيرد و به فساد عقيده متهم مي شود و در سن 38 سالگي به قتل مي رسد. مهم ترين اثري که شرح زندگي و حوادث ايام سهروردي را به خوبي تبيين کرده است کتاب «نزهة الارواح و روضة الافراح» شمس الدين محمد شهرزوري است. شهرزوري خود شاگرد با واسطه شيخ اشراق است و به خوبي زندگي وي را تشريح مي کند و جايگاه ايشان را در ميان حکماي قبل بيان مي کند. شيخ اشراق را به لحاظ جايگاه علمي، جامع حکمت بحثي و حکمت ذوقي مي داند. عمده ترين اثر سهروردي، کتاب حکمت الاشراق ايشان است که به تنهايي، تمامي انديشه هاي اين حکيم فرزانه را در خود دارد. به طور کلي، آثار سهروردي را به سه دسته مي توان تقسيم کرد: آثار فلسفي، آثار و رساله هاي تمثيلي عربي و فارسي و عبادات و ادعيه و ساير مقالات ايشان که دربردارنده کلمات قصار و بيانات موجز ايشان است. در ادامه اين فصل، نويسنده به مشربهاي فکري تأثيرگذار بر تکوين انديشه هاي

اولين نظر را شما بدهيد | نقل قول این متن | تعداد مشاهده :199 | چاپ | ادامه مطلب...